Po godzinach

Jak Edison nie wynalazł żarówki i o innych zapomnianych naukowcach

autor Żona Marzec 13, 2016 1 komentarz
12970751515_f4dc8d06fe_k
Pewnego niedzielnego popołudnia przybiega do mnie synek i ciągnąc mnie za rękę woła:

– Chodź, mamo, chodź!
Idę więc, bo jakim mam wybór i zastaję w pokoju widok katastrofalny. Na podłodze leży wielki i wymyślny drewniany tor z IKEI, z wieloma zakrętami, zwrotnicami i wiaduktami, a na brzegu kanapy siedzi smutna moja córka Klara.
– Nie jestem dobrym budowniczym – mówi tonem obrażonej na świat małej dziewczynki, którą przecież jest.
Po chwili widzę już, w czym jest problem. Namieszała z rozjazdami i teraz dwa tory zbiegają się tym samym łączeniem do siebie – nie da się ich połączyć.
– Jestem złym budowniczym… – powtarza Klara.
– To nie jest tak, że jesteś złym budowniczym – zaczynam. – Wymyśliłaś sobie jakiś tor, ale zrobiłaś kilka błędów. To jest naprawdę świetny tor, musisz go może po prostu jeszcze raz przemyśleć, coś przebudować…
– Czyli już nigdy nie zbuduje żadnego dobrego toru, tak!? – Klara kieruje w stronę Wszechświata to pełne dramatyzmu pytanie.
Milczę. Nie wiem, co mogę powiedzieć, żeby podnieść na duchu swoją córkę. Jak pomóc jej przekuć tę porażkę w sukces.
– Wiesz, jeden taki pan, który wynalazł żarówkę… – Otwieram usta i już chcę jej opowiedzieć o słynnych słowach Edisona, że znalazł 10 000 sposobów na to jak nie wynaleźć żarówki i nagle mnie przystopowało. Co ja opowiadam! Przecież Edison wcale nie wynalazł żarówki!!!

Każdy z nas gdzieś na swojej drodze edukacji odbiera lekcję historii o wielkich wynalazcach i ich wspaniałych wynalazkach. Uczymy się o pierwszym silniku parowym, elektryczności, telefonie i radiu. To były wynalazki, które miały ogromny wpływ na naszą cywilizację. Dziś to są rzeczy, bez których ciężko wyobrazić nam sobie świat. Jestem przekonana, że każdy z was zapytany o to, kto wynalazł żarówkę, telefon i radio odpowie (z zachowaniem kolejności): Edison, Bell i Marconi. I wtedy wkraczam ja i mówię: a gówno!

Kto wynalazł żarówkę?

Na pewno nie wspomniany w powyższej scence Tomasz Edison. Nie wynalazł też 10 000 sposobów na to, jak nie wynaleźć żarówki. Nawiązuję tu do jednej ze znanych anegdot, jakoby Edison zapytany przez dziennikarza, dlaczego mimo 10 000 prób nie wynalazł jeszcze żarówki, Edison miał odpowiedzieć:

Nie odniosłem porażki. Po prostu odkryłem 10 000 błędnych rozwiązań

Nie ma żadnego udokumentowanego potwierdzenia, że te słowa faktycznie wypowiedział Edison, a liczba prób różni się w zależności od źródła – mogło ich być 100, 1000 lub 10 000. Żadna z tych liczb nie jest prawdziwa, tak samo jak cytat. Faktem jest, że Edison nie wymyślił żarówki. Żarówka, jako szklana kula z żarzącym się pręcikiem w środku została po raz pierwszy skonstruowana przez angielskiego naukowca Warrena de la Rue. Stworzona przez niego żarówka miała pręcik z platyny, której wysoki koszt praktycznie uniemożliwiał komercyjne zastosowania. Od tego momentu wielu naukowców szukało dobrego materiału na pręcik, który powinien żarzyć się odpowiednio długo i przy okazji nie wytwarzać zbyt dużo ciepła. Wśród tych naukowców był właśnie Tomasz Edison, który ze swoim zespołem odkrył po dwóch latach prób, że świetnie do tego celu nadaje się zwęglone włókno japońskiego bambusa. Natychmiast opatentował swoją wersję żarówki i rozpoczął jej komercyjną produkcję, dzięki czemu na wiele lat zapisał się w historii jako wynalazca żarówki.

IMG_1637

Kto wynalazł telefon?

Oczywiście, że amerykański wynalazca Aleksander Graham Bell! A otóż nie. Nawet Wikipedia się w tym przypadku myli. A było tak:

Pewien biedny włoski emigrant, pan Antonio Meucci, w 1857 roku skonstruował pewien aparat do komunikacji. Aparat ten, umożliwiający komunikację między piwnicą a pierwszym piętrem jego domu na Staten Island w Nowym Jorku, zaprezentował już w roku 1860 oraz opublikował jego opis w lokalnej włoskiej gazecie. Nie udało mu się jednak zebrać wystarczających funduszy na opłacenie wniosku patentowego. Z wpłatą szalonej kwoty 10$ nie miał problemów Aleksander Bell, który złożył wniosek o patent swojego wynalazku w 1876 roku i do dziś uznawany jest za wynalazcę telefonu. Meucci natomiast został zapomniany i zmarł biedny jak mysz kościelna.

2745165858_0c6a4acdda_b

Kto wynalazł radio?

Ha, pewnie już się domyślacie, że oczywista odpowiedź – Marconi, nie jest już taka oczywista. Wszystko wskazuje na to, że pierwszą skuteczną próbę przesłania informacji na odległość zrobił serbski inżynier Nikola Tesla. Złożył nawet wniosek patentowy, ale niestety o kilka dni uprzedził go Marconi. Tesla długo walczył o uznanie go za wynalazcę radia, argumentując, że w swoim wynalazku Marconi użył rozwiązań, które on wcześniej opatentował. W końcu to Marconi dostał nagrodę Nobla za wynalezienie radia.

24326529301_c932e780f0_o

 

Mam nadzieję, że ta lekcja historii była dla was pouczająca. Dajcie znać, czy coś z tego was zaskoczyło. A może podzielicie się innymi pomyłkami w historii wynalazków? Ja bardzo lubię kolekcjonować takie ciekawostki ;)

Zdjęcia: tytułowe, żarówki, telefon, radio.

Może ci się też spodobać

  • Emi Gra

    Ciekawy tekst, który uzupełnia moją wiedzę. O Tesli i radiu wiedziałam, ale o żarówce i telefonie nie wiedziałam. Dziękuję :)